HELPDESK +32 2 880 29 87 | info@zorgzone-centrum-west.brussels

Nieuws

Blue March (Esther en Victor): Blue March 2026: gesprekken in Scherdemaal & Bizet-Rad-Coovi

27 apr

Blue March (Esther en Victor): Blue March 2026: gesprekken in Scherdemaal & Bizet-Rad-Coovi

 

Elk jaar worden er in België duizenden nieuwe gevallen van darmkanker vastgesteld. Die vorm van kanker is goed te behandelen als hij in een vroeg stadium wordt ontdekt. Helaas blijft de deelname aan de screening (die eenvoudig, gratis en pijnloos is) laag, vooral in Brussel, waar slechts 30,2% van de doelgroep zich laat screenen. Ter vergelijking: de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) pleit voor meer dan het dubbele van dat percentage.

 

In maart 2026 hebben de medewerkers preventie en gezondheidsbevordering hun aandacht gericht op de welzijns- en gezondheidswijk CO-CW-15 (Scherdemaal en Bizet-Rad-Coovi) in Anderlecht om daar bewustmakingsacties te voeren over het belang en de modaliteiten van de screening op darmkanker met de colotest. Een opvallend kenmerk van die wijk is dat een groot deel van het doelpubliek van de campagne in dit gebied wonen. De gratis colotest is bedoeld voor Brusselaars tussen 50 en 74 jaar die bij een ziekenfonds zijn aangesloten. De campagne wordt gecoördineerd op het niveau van de zorgzone, in het verlengde van de gewestelijke preventiecampagne die wordt geleid door Vivalis.

 

Meer informatie over de verschillende activiteiten die tijdens de campagnemaand werden georganiseerd vind je in dit artikel.

 

Tijdens de campagnemaand hebben de medewerkers preventie en gezondheidsbevordering de kans gehad om in gesprek te gaan met een multicultureel publiek van alle leeftijden. De meeste mensen waren nieuwsgierig, voelden zich aangesproken en stonden open voor een gesprek, hoewel het onderwerp gevoelig en persoonlijk blijft en zeker niet gemakkelijk aan te snijden is. Desondanks waren het de indirecte informatiekanalen (mensen die dicht bij de doelgroep staan) die het meest ontvankelijk bleven voor de campagne. Zij stelden meer vragen en bleven vaak langer in gesprek met de medewerkers preventie en gezondheidsbevordering. Bovendien vroegen mensen jonger dan 50 en ouder dan 74 zich vaak af waarom zij niet in aanmerking kwamen voor de screening met de colotest. Ze kregen daarop informatie over het volksgezondheidsbeleid en werden doorverwezen naar hun huisarts om te bespreken of medische onderzoeken (ontlastingsonderzoek en/of colo(no)scopie) al dan niet aangewezen zijn.

 

Bij de doelgroep kwamen al vrij snel verschillende belemmeringen voor het laten uitvoeren van de screening aan het licht:

  • de angst om een positief resultaat te krijgen,
  • de mentale belasting die gepaard gaat met het naar de apotheek gaan, de test thuis uitvoeren en vervolgens het ontlastingsmonster in een brievenbus deponeren,
  • de ongemakkelijke gevoelens bij het omgaan met ontlasting,
  • de verwarring tussen de colotest en een colo(no)scopie,
  • de overtuiging dat “dat alleen anderen overkomt”,
  • het lot,
  • de moeilijkheid om het over een dodelijke vorm van kanker te durven hebben enz.

 

Wanneer zulke bezorgdheden werden aangehaald, kozen de medewerkers preventie en gezondheidsbevordering ervoor om actief te luisteren. Ze wezen erop dat screening bedoeld is om het risico op kanker zo vroeg mogelijk op te sporen, nog voordat de ziekte zich manifesteert. Als de ziekte in een vroeg stadium wordt ontdekt, is ze zeer goed te behandelen, met een overlevingskans na vijf jaar van meer dan 90%. Concreet maakt de test het in eerste instantie mogelijk om vast te stellen of er al dan niet bloed in de ontlasting zit. De aanwezigheid van bloed betekent echter niet noodzakelijkerwijs dat er sprake is van kanker; het kan ook andere oorzaken hebben. In dat geval wordt aan de betrokkenen gevraagd aanvullend onderzoek te laten doen om de diagnose te verduidelijken.

 

Bovendien bleken zowel de bevolking als de professionals in het veld over het algemeen onvoldoende op de hoogte te zijn van het programma. Om de verspreiding ervan te bevorderen en rekening te houden met de taalkundige diversiteit, werden de informatiebrochures die Bruprev heeft opgesteld in acht talen (NL, FR, EN, ES, AR, TR, RO en BG) uitgedeeld. Die bleken van cruciaal belang te zijn om een kwetsbare doelgroep te bereiken die de nationale talen niet goed beheerst. In de toekomst zouden meer visuele hulpmiddelen nuttig zijn, omdat die gemakkelijker te begrijpen zijn, ongeacht het niveau van gezondheidsgeletterdheid. Wij zijn ook van mening dat het zinvol zou zijn om, naast onze activiteiten in het veld, een bredere communicatie naar het grote publiek te overwegen (reclame bij bus- en metrostations, radiospotjes, publicaties en campagnes op sociale media en persartikelen enz.), om zo de impact te vergroten. Er was een webinar georganiseerd voor professionals om hen te informeren over de campagne en hen uit te nodigen om eraan mee te werken. De deelname was wel niet representatief voor alle actoren in de regio. Het is dus belangrijk om voor de komende edities andere manieren te vinden om zoveel mogelijk actoren in het veld bewust te maken van toekomstige campagnes.

 

Tijdens de interacties werden ook algemene gezondheidskwesties besproken, zoals beschermende factoren (regelmatige lichaamsbeweging en vezelrijke voeding) en risicofactoren (overgewicht, alcohol en roken). Het is daarbij belangrijk om de levensstijl van gesprekspartners niet te stigmatiseren en hen geen schuldgevoel te bezorgen. Over het algemeen waren de deelnemers niet verrast door die informatie, wat een vrij goed teken is. Omdat een groot deel van de risico’s op het ontwikkelen van kanker nog onbekend is, werd de nadruk meer op vroegtijdige opsporing gelegd dan op het aannemen van een gezondere levensstijl.

 

Volgend jaar, in 2027, zal het ondersteuningsteam van zorgzone Centrum-West de campagne voortzetten en aanpassen op basis van de lessen die in 2026 zijn geleerd. Er moet zeker speciale aandacht worden besteed aan het aanpassen van de tools voor mensen die niet kunnen lezen of schrijven. Er zijn ook plannen om de campagne breder onder de aandacht te brengen bij actoren uit de welzijns- en gezondheidssector van de zorgzone, zodat iedereen in maart op één lijn zit en dezelfde boodschappen aan de begunstigden kan overbrengen. Op die manier versterken we samen met de actoren van zorgzone Centrum-West de impact van de screeningcampagne voor darmkanker, wat een betere deelname zou moeten opleveren.

 

Nog een laatste belangrijke mededeling: hoewel de campagne enkel in maart plaatsvond, is de colotest het hele jaar door beschikbaar voor de doelgroep. Mensen kunnen altijd naar de apotheek gaan en hun rijksregisternummer geven om een test te ontvangen.

 

Neem contact met ons op als je wilt deelnemen aan de editie van 2027!

Voor meer info: